چهارشنبه ٠١ آذر ١٣٩٦ - 
1 2
 
منو اصلی
صفحه اصلي > خدمات بیمارستانی > پاراكلينيك ها > آندوسکوپی  

معرفی واحد آندوسکوپی

موقعیت فیزیکی: ساختمان اداری و کلینیکی، طبقه سوم
تلفن تماس: 1378
رئیس واحد: دکتر علی اکبر سیاری - فوق تخصص گوارش اطفال
مسئول واحد: خانم م. بصیری فر
پرستار: خانم ز. امیرپور

 

آندوسکوپی، کلونوسکوپی و مانومتری بیمارستان کودکان مفید

مقدمه:
بدن از بخش‌های مختلفی تشکیل شده است که بسیاری از آنها از بیرون قابل مشاهده نیستند اما حتی این بخش‌های غیرقابل مشاهده هم مثل اعضای سطحی بدن، دچار بیماری‌های مختلف می‌شوند و در این مواقع باید به دقت مورد بررسی قرار گیرند. با توجه به این که این اعضای داخلی به راحتی برای معاینه در دسترس قرار ندارند، باید از روشی دیگر برای معاینه و آزمایش آنها استفاده کرد.
مرسوم‌ترین روش‌هایی که تاکنون برای این منظور به کار گرفته شده، روش‌های تصویربرداری مثلا سی‌تی‌اسکن یا ام.آر.آی بوده‌اند اما این روش‌ها هم محدودیت‌هایی دارند. به طور مثال اگر نیاز به نمونه‌برداری از یک عضو داخلی شود، با این روش‌ها نمی‌توان نمونه‌برداری کرد. به همین دلیل پزشکان دست به دامن ابزار دیگری می‌شوند که آندوسکوپ نامیده می‌شود و بسیاری از محدودیت‌های روش‌های قبلی را ندارد. این ابزار به طور گسترده در پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد و انواع مختلفی از آن که هر کدام کاربرد خاصی دارند، در مراکز پزشکی وجود دارند.

آندوسکوپی چیست؟
آندوسکوپ یک لوله باریک و انعطاف‌پذیر با دوربینی بر یک سر آن است. این ابزار که از طریق برش جراحی یا از طریق دهان یا مقعد وارد بدن می‌شود، آندوسکوپی برای بررسی بخش‌های مختلف بدن، از جمله مفاصل، ریه‌ها، مثانه، دستگاه گوارش و آپاندیس به کار می‌رود.
برخی از انواع آندوسکوپی نیاز به آمادگی‌های مخصوص مثلا پاک کردن معده یا روده دارد. لذا پزشک از شما می خواهد که کودک پیش از انجام عمل چیزی نخورد یا ننوشد، یا برای او مسهل تجویز کند.
افرادی که تحت آندوسکوپی قرارمی‌گیرند معمولا با داروهای آرام‌بخش تسکین داده می‌شوند تا درد و ناراحتی‌شان به حداقل برسد.
آندوسکوپهای امروزی، بسیار پیشرفته بوده و بنابراین دارای قیمت زیادی هم می‌باشند. آنها دارای دوربین‌های ویدیویی نیز می‌باشند که تصاویر را می‌توان بطور مستقیم از یک مانیتور (تلویزیون) مشاهده نمود. این آندوسکوپها همچنین دارای لوله‌هایی برای ساکشن یا کشیدن مایع درون معده به خارج، فرستادن هوا به داخل معده و بادکردن آن و عبور دادن وسایل خاصی برای نمونه‌برداری (تکه‌برداری یا بیوپسی) نیز می‌باشند.
آزمایش آندوسکوپی، دقیق‌ترین و مفیدترین راه برای بررسی علل مختلف سوءهاضمه می‌باشد. این آزمایش، بهترین راه تشخیص زخم‌ها و سرطان معده بوده و همچنین برای تشخیص عفونت هلیکوباکترپیلوری بسیار مفید میباشد.

توجه:
انجام آندوسکوپی فقط به چند دقیقه وقت نیاز دارد. از آنجایی که لازم است در هنگام آندوسکوپی، معده کودک شما خالی باشد و قرار است آندوسکوپی در صبح انجام شود، کودک باید بعد از اینکه شب قبل از آن شام خورد، دیگر هیچ چیزی تا هنگام آندوسکوپی نخورد و به صورت ناشتا باشد.

موارد استفاده از آندوسكوپي فوقاني:
1- تهوع و استفراغ مداوم.
2- درد درناحيه فوقاني شكم.(محدوده بالاتر از ناف)
3- سوزش سر دل كه ناشي از برگشت اسيد معده به مري مي باشد و با احساس سوزش در گلو يا قفسه سينه مشخص مي شود.
4- خونريزي معده (وجود استفراغ خوني يا وجود خون در مدفوع به صورت دفع مدفوع سياه و قيري)
5- اشكال در بلع (گير كردن غذاي جامد يا مايعات در مري)
6- وجود يافته هاي غير طبيعي و يا مشكوك در عكس در راديوگرافي ، گرفته شده از دستگاه گوارش فوقاني.
7- خارج کردن جسم خارجي از دستگاه گوارش.
8- براي بررسي ضايعات قبلي و پيگيري آنها از نظر روند بهبودي و گسترش آنها مثل پوليپ ، تومور يا زخم.
در جريان آندوسكوپي بر حسب شرايط مثلاً پيدا شدن ضايعات غير طبيعي از آن ضايعات نمونه برداري (بيوپسي) هم بعمل مي آيد و يا گاهي اقدامات تشخيصي ويا درماني ديگر انجام مي شود.

آمادگي جهت آندوسکوپی: 
پزشك متخصص جهت انجام يك آندوسكوپي دقيق و بدون عارضه از دستورالعمل هاي خاصي پيروي خواهد كرد كه اين دستورات طوري طراحي شده كه بيشترين امنيت و كمترين عارضه را در حين انجام كار و حتي پس از آن براي کودک در بر داشته باشد.
بنابراين مطلع بودن کودک و همراه وی از اين روند قبل از انجام آندوسكوپي بسيار اهميت دارد و همراه بيمار بهتر است از آنها به دقت پيروي كند و در صورت هر گونه ابهامي، از پزشك کودک خود كسب اطلاع نمايد.

• آندوسکوپی در صبح روزهای دوشنبه انجام می شود. مگر در موارد اورژانس که همه روزه با دستور پزشک امکان پذیر است. انجام موارد زیر تحت نظر پزشک و پرستار الزامی است:
• 6 الي 8 ساعت قبل از آن ، کودک از خوردن و آشاميدن اجتناب ورزد. خالي بودن معده هم براي کودک مفيد خواهد بود چون احتمال استفراغ كردن و ورود محتويات معده به داخل ريه بيمار (آسپيراسيون) را در طول كار كم خواهد كرد و هم براي پزشك جهت بررسي دستگاه گوارش فوقانی به طور كامل و دقيق مفيد خواهد بود.
• برخي از داروهاي مصرفي توسط کودک بايد قبل از آنجام آندوسكوپي دوزشان تنظيم شود. مثلاً برخي بايد چندين روز قبل از آندوسكوپي مصرف نشود و يا برخي بايد افزايش دوز يابد. پس همراه کودک بايد حتماً از پزشك کودک خود در مورد نحوه مصرف داروهايش قبل از انجام كار سوال كند. گاهي پزشك عليرغم دستورالعمل ها به شما توصيه مي كند كه مصرف داروي کودکتان را ادامه دهيد.
• هميشه کودک خود را با يك همراه مطمئن براي انجام آندوسكوپي ببريد. چون داروهاي خواب آوری كه ممکن است جهت آرام كردن او استفاده شود، احتمال دارد بلافاصله پس از انجام آندوسكوپي در وی مشكلي ايجاد نكند اما گاهي بعد از مدت كوتاهي کودک دچار تغييرات گذرائي در حركات و رفتارش مي شود كه بهتر است در آن زمان یک همراه مطمئن حضور داشته باشد.

در بخش يا اتاق آندوسكوپي با چه چيزي مواجه مي شويد؟
پرستاري كه کودک را آماده می كند باید در مورد علت انجام آندوسكوپي اطلاع کسب کند و همچنين در مورد مسائل ديگري چون ناشتا بودن کودک، وجود فرد همراه مطمئن و موارد ديگر اطلاع کسب کند:
• داروهاي مصرفي کودک
• مشكلات پزشكي مثل بيماري هاي قلبي يا ريوي
• حساسيت به داروها و يا موارد خاص چون رنگها و يا لاتكس كه در پزشكي بكار مي رود
• واكنش هاي شديد حساسيتي به مواد آرامبخش و خواب آور

بعد از كسب اطلاع از شرايط و مناسب بودن وضعيت کودک، پرستار اقدام به تزريق داخل رگي (وريد) داروي آرامبخش كرده تا او در حين آندوسكوپي آرام و راحت باشد .
علائم حياتي کودک كه شامل فشار خون ، ضربان قلب و ريتم آن و سطح اكسيژن خوني مي باشد ،در صورت نیاز در تمام مدت توسط دستگاه چك مي شود (مونيتورينگ)، حتي پرستار نيز بطور دستي فشار خون و نبض او را كنترل مي كند . ممكن است در تمام طول آندوسكوپي نيز اكسيژن به بيمار داده مي شود.
پزشك تمام مراحل گفته شده را براي همراه بیمار بازگو مي كند و حتي مشكلاتي كه ممكن است در حين كار اتفاق بيفتد را نيز متذكر مي شود .

نحوه انجام آندوسکوپی:
برای انجام آندوسکوپی، کودک باید راحت بوده و بر روی سمت چپ خود دراز بکشد. به گلوی او یک اسپری بی‌حس کننده زده میشود تا چیزی احساس نکند. همچنین یک قطعه کوچک محافظ در بین دندانهای کودک شما قرار داده میشود. این کار باعث میشود که دندانهای کودک آسیبی نبیند و نیز دندانهای او هم به آندوسکوپ صدمه نزنند. وقتی که کودک آماده بود، پزشک، سر آندوسکوپ را روی زبان او قرار داده و آن را به سمت گلو می‌برد و از کودک می‌خواهد که آن را قورت دهد، با این کار، مری باز شده و آندوسکوپ داخل آن میشود و سپس به سمت پایین و معده می‌رود. در طی این مدت، یک پرستار دایماً مراقب کودک خواهد بود و با یک ساکشن (مکننده بزاق کودک را که در دهانش جمع شده را بیرون می‌کشد (مانند وسیله‌ای که در دندانپزشکی وجود دارد). وقتی که سر آندوسکوپ وارد معده شد، از طریق یک لوله که در آندوسکوپ قرار دارد، معده باد میشود تا مشاهده داخل آن بهتر انجام شود. در صورت مشاهده موارد مشکوک، پزشک ممکن است اقدام به نمونه‌برداری (تکه‌برداری یا بیوپسی) نماید که این کار، کاملاً بدون درد می‌باشد. وقتی که کار پزشک تمام شد، آندوسکوپ به بیرون کشیده می شود.
در طی انجام آندوسکوپی، اشکالاتی که ممکن است برای کودک ایجاد شوند عبارتند از: احساس فشار در گلو و گاهی اوقات احساس ناراحتی در شکم و آروغ زدن (به خاطر هوایی که به داخل معده فرستاده می شود). در هنگام داخل کردن نوک آندوسکوپ به سمت گلو، ممکن است کودک یکی دوبار آروغ بزند که این یک واکنش طبیعی می باشد.

بهبودي:
بعد از آندوسكوپي ، براي مدتي کودک را تحت نظر مي گيرند تا اثرات ناشي از دارو برطرف شود . بدترين ناراحتي كه ايجاد مي شود ، احساس نفخ معده ناشي از ورود هواست كه به سرعت برطرف مي شود . برخي از کودکان گلو درد مختصري پيدا ميكنند . اگر شما تمام دستورات گفته شده را رعايت كرده باشيد ، کودکتان پس از مدت كوتاهي مي تواند چيزي بخورد . در برخي از بيماران داروهاي مصرف شده باعث احساس خستگي و عدم تمركز مي شود . 
پزشك معمولاً نتيجه آندوسكوپي را همان جا به همراه کودک اعلام مي كند مگر در مواردي كه بيوپسي گرفته شده و يا بيوپسي برداشته شده كه در اين حالت بايد بعداً مراجعه نمايد ، چون بافت برداشته شده جهت بررسي هاي بيشتر به آزمايشگاه ( پاتولوژي ) فرستاده مي شود و اعلام نتيجه آن به اندك زماني نياز دارد .

عوارض:
آندوسكوپي فوقاني روش بسيار بي عارضه اي است و عوارض ناشي از آن بسيار محدود مي باشد ، با اين حال برخي از عوارض آن شامل موارد زیر است:
• ورود محتويات معده به ريه (آسپيراسيون)، به همين دليل توصيه می شود تا 6 الي 8 ساعت قبل از آندوسكوپي ناشتا باشید.
• آندوسکوپ می تواند بندرت باعث صدمه به بافت (سوراخ یا پاره شدن) شود. این عارضه بسیار نادر ولی جدی است.
• در مواقع بيوپسي با برداشت پوليپ احتمال خونريزي وجود دارد . اما خونريزي ناشي از آن بسيار خفيف است ، بطوريكه يا خود به خود بند مي آيد و يا با اقدامات ساده قابل كنترل است.
• ايجاد حساسيت به مواد آرامبخش استفاده شده ، كه تيم آندوسكوپي حاضر شامل پزشك و پرستاران قبل از انجام كار مطمئناً از سابقه حساسيت کودک به اين مواد و همچنين باقي مشكلات شما مثل بيماريهاي قلبي ، ريوي ، كليوي و كبدي از شما سوال كرده اند .
• التهاب در رگي كه از طريق آن ماده آرامبخش تزريق شده كه به صورت ظاهر شدن علائم التهابي مثل قرمزي ، تورم ، گرم شدن ناحيه كمپرس كردن به وسيله حوله گرم مناسب خواهد بود و اگر با اين اقدام برطرف نشد ، حتماً با پزشك مربوطه مشورت نمائيد.

علائمي كه بايد سريعاً گزارش داده شوند:
• درد شديد شكمي ( به غير از دردهاي كرامپي يا پيچشي) ناشي از نفخ معده
• سفت و متسع شدن شكم
• استفراغ
• تب
• اشكال در بلع و درد شديد درناحيه گلو
• احساس خش خش در زير پوست گردن يا قفسه سينه

پس از انجام آندوسكوپي:
با اينكه بسياري از بيماران با نگراني و اضطراب زيادي تحت آندوسكوپي قرار مي گيرند ، اما اكثر آنها بسيار خوب تحمل ميكنند و پس از آن مشكلي نخواهند داشت ، اما گاهي پس از آن احساس خستگي ايجاد مي شود كه با استراحت برطرف مي شود . بيمار بايد پس از انجام آن با پزشك خود در ارتباط باشد و نتيجه آندوسكوپي خود را دريافت كند. تفسير نتيجه و ادامه درمان توسط پزشك خودتان انجام خواهد شد .

آندوسکوپی، کلونوسکوپی و مانومتری بیمارستان کودکان مفید

 

پیوندهای مهم
پایگاه اطلاع رسانی مقام معظم رهبری

پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری

پایگاه اطلاع رسانی دولت

نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری
 
مرکز پزشکی، آموزشی و درمانی کودکان مفید
آدرس : تهران ، خیابان شریعتی، بالاتر از حسینیه ارشاد، نرسیده به میرداماد، بیمارستان کودکان مفید

تلفن : 22227021 021 الی 9
ایمیل: info-mch@sbmu.ac.ir
© تمامی حقوق این سایت متعلق به دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، درمانی شهید بهشتی می باشد.